Khi dạy trẻ quy tắc trên bàn ăn, cha mẹ cần hướng dẫn trẻ ngồi ngay ngắn, ăn uống từ tốn, không gõ đũa bát, không chê bai món ăn, và không sử dụng điện thoại trong bữa ăn. Ngoài ra, dạy trẻ cách mời mọi người trước khi ăn, nhờ người lớn lấy đồ ăn khi xa, và nói lời cảm ơn sau bữa ăn để thể hiện sự tôn trọng và biết ơn.
Về tư thế ngồi và tác phong ăn uống
Ngồi ngay ngắn: Dạy trẻ giữ lưng thẳng, không rung đùi, không chống cằm khi ăn. Để dạy trẻ ngồi ngay ngắn khi ăn, hãy bắt đầu bằng việc sử dụng ghế ăn dặm, tạo không khí vui vẻ, khuyến khích con ngồi thẳng lưng, và làm mẫu các hành vi đúng mực. Quan trọng là kiên nhẫn, lặp lại lời nhắc nhở và khen ngợi khi trẻ thực hiện đúng.
Ăn uống từ tốn: Khuyến khích trẻ ăn từ tốn, không vừa ăn vừa nói chuyện hoặc nhai nhóp nhép, chép miệng, hít hà. Bên cạnh đó, cha mẹ cần làm mẫu, sử dụng các quy tắc trực quan và khuyến khích trẻ tự phục vụ, đồng thời dạy trẻ cách lịch sự như chờ người khác lấy đồ ăn, nói lời cảm ơn và không lãng phí thức ăn.
Sử dụng dụng cụ ăn uống đúng cách: Không gõ đũa, bát, thìa tạo tiếng ồn. Khi ăn, nếu là trên bàn ăn Việt Nam, nên sử dụng một tay để bưng bát cơm và một tay gắp thức ăn.
Không sử dụng điện thoại: Hạn chế tối đa việc sử dụng điện thoại trong bữa ăn để tránh mất lịch sự và ảnh hưởng đến việc tiêu hóa.
Về cách giao tiếp và ứng xử
Mời và cảm ơn: Dạy trẻ mời mọi người dùng bữa trước khi ăn và nói lời cảm ơn sau bữa ăn để thể hiện sự tôn trọng.
Xin phép khi cần: Khi muốn rời bàn ăn, trẻ cần xin phép người lớn.
Không chê bai: Dạy trẻ không được tùy ý chê bai đồ ăn dù có không hợp khẩu vị, thay vào đó nên bày tỏ ý kiến một cách tế nhị.
Không nhoài người lấy thức ăn: Khi muốn ăn món ở xa tầm với, trẻ cần nhờ người lớn lấy giúp thay vì cố rướn người.
Về cách ăn uống và sử dụng thức ăn
Không lãng phí: Dạy trẻ lấy lượng thức ăn vừa đủ và ăn hết phần đã lấy. hãy bắt đầu bằng cách làm gương, cho trẻ tham gia vào quá trình chuẩn bị bữa ăn, và giải thích về nguồn gốc thực phẩm. Bạn cũng nên lập kế hoạch bữa ăn, cho trẻ ăn phần nhỏ và sử dụng hết thức ăn thừa một cách sáng tạo.
Không gắp liên tục một món: Dù là món mình thích nhất cũng không nên gắp liên tục, hãy để phần cho mọi người. Bạn nên giải thích về sự đa dạng dinh dưỡng, khuyến khích trẻ thử nhiều món, và làm gương bằng cách tạo thói quen ăn uống cân bằng.
Không xới đĩa thức ăn: Không làm đảo xới đĩa thức ăn để chọn miếng ngon hơn. Gắp từ trên xuống dưới từ tốn, vì đảo địa thức ăn vừa mất lịch sự, vừa gây khó chịu cho người ăn cùng và mất vệ sinh.
Không cắm đũa dựng đứng vào bát cơm: Đây là một trong những điều kiêng kỵ nhất trong văn hóa ăn uống của người Việt.
Không nhúng cả đầu đũa vào bát nước chấm chung: Chỉ nên nhúng phần thức ăn, không nhúng phần đầu đũa vào bát chấm chung. Mục đích để giữ vệ sinh cho người khác ăn cùng.
Dọn dẹp sau bữa ăn
Gọn gàng: Sau khi ăn xong, trẻ nên tự giác dọn dẹp gọn gàng bát đũa và những vật dụng cá nhân của mình. Ví dụ để gọn bát đũa sang một bên tránh ảnh hưởng vướng víu đến người khác đang ăn. Hoặc mang trực tiếp tới bồn rửa để mâm cơm được gọn gàng hơn, hoặc phụ một tay giúp người lớn dọn dẹp.
Giúp đỡ: Hãy để trẻ giúp cha mẹ những công việc nhỏ như dọn dẹp, sắp xếp bàn ăn, hoặc rửa bát.
