Nôn trớ là hiện tượng khi thức ăn trong dạ dày bị đẩy ngược lên thực quản và trào ra miệng. Đây là một vấn đề thường gặp ở trẻ nhỏ do hệ tiêu hóa của các bé chưa hoàn thiện.
Nguyên nhân khiến trẻ sơ sinh bị nôn trớ
Chế độ dinh dưỡng
Nguyên nhân bé bị nôn trớ có thể do dạ dày của bé nằm ngang, hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện và cơ thắt tâm vị yếu. Bé sẽ tự động hết nôn trớ sinh lý khi đạt đến khoảng 12 – 18 tháng tuổi. Tuy nhiên, bé cũng có thể bị nôn trớ do rối loạn tiêu hóa, hoặc do khóc quấy kéo dài. Trong thực tế, một nguyên nhân chính khiến bé nôn trớ là do chế độ chăm sóc không đúng cách, bao gồm: Cho bé ăn quá nhiều, bú quá no, ép bé ăn quá ngưỡng. Cho bé bú mẹ ở tư thế không đúng hoặc sử dụng bình sữa sai cách, làm cho bé nuốt nhiều không khí vào dạ dày và gây ra nôn trớ. Bé được đặt nằm ngay sau khi ăn no, hoặc bị quấn tã hoặc băng rốn quá chặt. Bé ăn những thức ăn gây đầy hơi và khó tiêu, gây khó chịu và nôn trớ.
Dị ứng đạm sữa bò
Hàm lượng chất đạm cao và chưa được xử lý trong sữa bò có thể gây khó tiêu hóa cho trẻ. Nếu trẻ có các triệu chứng như đi phân lỏng (có thể có máu), nôn, đau bụng hoặc dấu hiệu dị ứng da và tăng cân chậm. Lúc này cần đưa bé đến bác sĩ để được khám và tư vấn. Trong trường hợp này, mẹ hãy thay thế sữa bò bằng công thức sữa đậu nành hoặc sữa có đạm thủy phân.
Bệnh trào ngược dạ dày
Nếu trẻ nôn trớ nhiều và liên tục, kèm theo triệu chứng ợ, xảy ra sau một thời gian dài sau bữa ăn hoặc bú và da của trẻ có màu xanh tái. Sau khi ăn hoặc bú, trẻ thường khóc và cũng có thể khóc khi đang ăn hoặc bú, đồng thời uốn cong người để giảm đau trong quá trình bú bình.
Trường hợp này có thể là dấu hiệu của một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, như trào ngược dạ dày thực quản hoặc một vấn đề liên quan đến tiêu hóa. Để chẩn đoán chính xác và nhận được sự điều trị thích hợp nhất, mẹ cần đưa trẻ đến bác sĩ chuyên khoa nhi để được khám và tư vấn kịp thời.
Bác sĩ sẽ thực hiện các xét nghiệm và đánh giá tổng thể tình trạng sức khỏe của trẻ, sau đó sẽ đưa ra phác đồ điều trị phù hợp nhằm giảm các triệu chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống của trẻ.
Hẹp môn vị phì đại
Hẹp môn vị phì đại là một dị tật thường gặp, gây hẹp và tắc chỗ nối giữa dạ dày và ruột non. Điều này thường xảy ra nhiều hơn ở các bé trai. Ban đầu, sau khi sinh, trẻ vẫn có thể bú mẹ và đi ngoài bình thường.
Tuy nhiên, sau khoảng 3 – 4 tuần, trẻ có thể bắt đầu nôn trớ liên tục sau khi bú, thường có dạng tia và chất nôn là sữa cũ (đông vón) do nằm lâu trong dạ dày. Triệu chứng nôn kéo dài này làm cho trẻ sụt cân nhanh, bụng xẹp, đi phân ít và tiểu ít mặc dù trẻ vẫn có nhu cầu bú.
Cách khắc phục khi trẻ thường xuyên nôn, trớ
-
1. Nghiêng đầu trẻ:
Ngay khi trẻ có dấu hiệu nôn trớ, hãy nghiêng đầu trẻ sang một bên để tránh chất nôn làm tắc đường thở.
-
2. Làm sạch chất nôn:
Dùng khăn mềm hoặc dụng cụ hút mũi miệng (nếu có) để làm sạch chất nôn trong miệng và mũi, ưu tiên làm sạch miệng trước, sau đó đến mũi.
-
3. Vỗ lưng:
Vỗ nhẹ vào lưng trẻ (khum bàn tay) theo hướng từ dưới lên trên để giúp trẻ ho tống hết chất nôn ra ngoài.
-
4. Theo dõi:
Quan sát trẻ, nếu trẻ có các dấu hiệu bất thường như sốt, khó thở, mệt mỏi, hoặc nôn trớ nhiều lần, hãy đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám.
-
5. Bù nước:
Nếu trẻ không có dấu hiệu mất nước, có thể cho trẻ uống từng ngụm nhỏ nước lọc hoặc dung dịch Oresol để bù nước.
-
6. Không ép ăn:
Tránh ép trẻ ăn ngay sau khi nôn trớ, hãy để trẻ nghỉ ngơi và bắt đầu cho ăn lại với lượng nhỏ thức ăn lỏng, dễ tiêu hóa khi trẻ đã ổn định hơn.
- Trẻ nôn trớ nhiều lần, không thể giữ lại bất kỳ thức ăn hoặc chất lỏng nào.
- Trẻ có các dấu hiệu mất nước như môi khô, mắt trũng, tiểu ít.
- Trẻ có các dấu hiệu bất thường khác như sốt, khó thở, li bì, co giật.
- Tránh bế xốc trẻ lên khi đang nôn trớ vì có thể làm chất nôn vào phổi.
- Nếu trẻ bị nôn trớ khi ngủ, hãy đặt trẻ nằm nghiêng và kê cao đầu.
- Giữ tinh thần thoải mái, tránh hoảng sợ để có thể chăm sóc trẻ tốt nhất.

