Kinh nghiệm chọn trường cấp 3 cho con cần dựa trên sự kết hợp giữa năng lực thực tế của học sinh, tài chính gia đình, vị trí địa lý và định hướng tương lai (đại học/du học). Phụ huynh nên tìm hiểu kỹ điểm chuẩn 3 năm gần nhất, cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên và lắng nghe nguyện vọng của con để tránh áp lực thành tích.
1. Đánh giá đúng năng lực và sở thích của con
Đây là yếu tố quan trọng nhất để tránh gây áp lực quá tải hoặc lãng phí tiềm năng của con. Ví dụ con có năng lực tốt cả 3 môn trên thang điểm 9, bố mẹ hãy cùng con chọn những trường top đầu để thử sức. Song đối với những bạn chỉ đạt mức 7-8 điểm mỗi môn, không nên chọn vào những trường các năm liên tiếp lấy điểm cao mà hãy chọn những trường tầm trung.
Học lực: Căn cứ vào điểm số các năm THCS và kết quả thi thử để chọn trường có điểm chuẩn tương ứng. Đừng cố ép con vào trường “top” nếu sức học của con không theo kịp.
Sở thích và thiên hướng: Nếu con mạnh về tự nhiên, hãy chọn các trường có thế mạnh về KHTN; nếu con năng động, thích ngoại ngữ, các trường có chương trình liên kết quốc tế hoặc nhiều câu lạc bộ sẽ phù hợp hơn.
2. Xác định mô hình đào tạo và mục tiêu dài hạn
Tùy vào định hướng sau tốt nghiệp của con để chọn loại hình trường phù hợp:
Trường chuyên/công lập tự chủ: Phù hợp với học sinh có học lực xuất sắc, mục tiêu vào các đại học danh tiếng hoặc săn học bổng du học. Top trường này có phong trào học tập tốt, chất lượng giáo dục cũng được đẩy mạnh vì thế nếu mục tiêu dài hạn của con cao thì phải chăm chỉ và nỗ lực để đạt điểm số vào trường công top đầu hoặc trường chuyên.
Trường Tư thục/Quốc tế: Thường có cơ sở vật chất hiện đại, chú trọng kỹ năng mềm và ngoại ngữ, ít áp lực thi cử hơn nhưng chi phí cao. Song hiện nay cũng có nhiều trường tư có tiếng tăm cả về chất lượng giáo dục và ngoại khóa, do đó bố mẹ cũng nên cân nhắc cho con được lựa chọn. Cũng có nhiều trường tư thục và quốc tế đều có điểm đầu vào bằng với các trường top hoặc phải trải qua một kỳ thi đánh giá để được nhận vào trường. Tỉ lệ cạnh tranh của các trường tư tại Hà Nội cũng gắt gao.
Hệ GDTX/Nghề: Lựa chọn dành cho hầu hết các con không trúng tuyển vào các trường công, hoặc trượt các nguyện vọng. Đây cũng là một sự lựa chọn để các con tiếp tục hành trình học hành của mình. Song hiện nay cũng có nhiều Trung tâm Giáo dục thường xuyên/trường nghề đẩy mạnh chất lượng đào tạo nên cũng có nhiều học sinh giỏi bước ra từ những ngôi trường này.
3. Xem xét các tiêu chí thực tế về trường học
Vị trí địa lý: Nên ưu tiên trường gần nhà hoặc có xe đưa đón để tiết kiệm thời gian di chuyển, giúp con đảm bảo sức khỏe học tập. Đặc biệt là các tỉnh thành phố lớn như Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, việc xa trường lại cộng hưởng kẹt xe lúc đến trường và lúc tan tầm khiến con trở nên mệt mỏi khi về tới nhà. Chưa kể những ngày mưa lớn, ngập trên nhiều tuyến phố khiến việc đi lại của các con gặp nhiều khó khăn. Vì thế trường gần nhà cũng là một lựa chọn khôn ngoan để con trải qua 3 năm cấp 3 nhiều thuận lợi nhất.
Đội ngũ giáo viên: Tìm hiểu về trình độ chuyên môn và sự tâm huyết của giáo viên qua các hội nhóm phụ huynh hoặc trang web trường. Trên nhiều nền tảng mạng xã hội các phụ huynh cũng luôn sẵn sàng chia sẻ mọi thắc mắc về những ngôi trường cấp 3 mà con họ đang theo học nếu có phụ huynh thắc mắc.
Cơ sở vật chất: Phòng học, thư viện, sân bãi thể thao và các phòng thí nghiệm cần đáp ứng tốt nhu cầu học tập và trải nghiệm.
Chương trình giảng dạy: Kiểm tra xem trường có các tổ hợp môn học theo đúng định hướng nghề nghiệp của con (theo chương trình GDPT mới) hay không.
4. Chiến thuật đặt nguyện vọng (Đối với trường công lập)
Chiến thuật đặt nguyện vọng cũng là một bước rất quan trọng để con chắc chắn đỗ cấp 3, vì thế bố mẹ nên đồng hành suy nghĩ cùng con và đưa ra quyết định hợp lý nhất.
Quy tắc “Bậc thang”: Đặt nguyện vọng 1 là trường con thích và vừa sức; nguyện vọng 2 và 3 nên là những trường có điểm chuẩn thấp hơn từ 2-4 điểm so với năng lực thực tế để đảm bảo “an toàn”.
Tìm hiểu kỹ quy chế: Mỗi địa phương (như Hà Nội, TP.HCM) có quy định đăng ký nguyện vọng khác nhau, phụ huynh cần bám sát thông tin từ Sở GD&ĐT.
5. Các sai lầm cần tránh
Chọn trường theo số đông: Đừng chọn trường chỉ vì bạn thân của con đều học ở đó hoặc theo trào lưu quảng cáo.
Áp đặt ý chí của cha mẹ: Hãy cùng con thảo luận và lắng nghe mong muốn của con thay vì quyết định thay hoàn toàn.
