Nếu trẻ ăn mãi không lớn, nguyên nhân có thể do bé ăn chưa đủ lượng calo và dinh dưỡng, hệ tiêu hóa kém hấp thu, hoặc do các bệnh lý tiềm ẩn như nhiễm giun, bệnh đường ruột, tim bẩm sinh. Một số yếu tố khác có thể kể đến như trẻ hiếu động, tiêu hao năng lượng nhiều hay yếu tố di truyền. Bạn nên đưa trẻ đến bệnh viện để bác sĩ chuyên khoa nhi hoặc dinh dưỡng thăm khám, chẩn đoán chính xác nguyên nhân và có phương pháp điều trị phù hợp.
Nguyên nhân chính khiến trẻ ăn nhiều mà không lớn
Chưa đủ calo và dưỡng chất: Lượng calo bé nạp vào không đủ để bù đắp cho năng lượng tiêu hao, hoặc bé ăn nhưng thiếu các chất dinh dưỡng quan trọng như protein, vitamin, khoáng chất. Thiếu hụt năng lượng, protein, chất béo, vitamin và khoáng chất như sắt, kẽm, canxi, vitamin D, A… có thể dẫn đến suy dinh dưỡng, thấp bé, nhẹ cân. Các nguyên nhân khác có thể là do trẻ mắc bệnh lý tiêu tốn calo, vấn đề tiêu hóa, biếng ăn sinh lý hoặc căng thẳng tâm lý.
Hệ tiêu hóa kém hấp thu: Trẻ có thể ăn được nhưng cơ thể lại không hấp thụ hết dinh dưỡng do vấn đề về tiêu hóa. Trẻ không lớn (chậm tăng trưởng) có thể do hệ tiêu hóa kém khả năng hấp thu dinh dưỡng, dẫn đến tình trạng thiếu hụt dinh dưỡng, ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất và trí tuệ của trẻ. Các nguyên nhân gây rối loạn tiêu hóa như hệ tiêu hóa non nớt, chế độ ăn uống không hợp vệ sinh, lạm dụng kháng sinh, hay môi trường sống ô nhiễm đều có thể khiến trẻ suy yếu, chậm phát triển.
Nhiễm ký sinh trùng: Giun, sán trong đường ruột có thể “chia sẻ” thức ăn của trẻ, khiến bé ăn nhiều nhưng vẫn thiếu chất và không lớn. Nhiễm ký sinh trùng có thể khiến trẻ còi cọc và chậm phát triển do các ký sinh trùng như Giardia và giun sán hút hết chất dinh dưỡng, gây thiếu hụt vitamin và khoáng chất, dẫn đến suy dinh dưỡng, suy nhược cơ thể và làm trẻ chậm lớn hơn các bạn cùng trang lứa. Ngoài ra, chúng còn gây ra các triệu chứng khác như rối loạn tiêu hóa, thiếu máu, đau bụng, khó ngủ, gây ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể của trẻ.
Mắc bệnh lý tiềm ẩn: Một số bệnh bẩm sinh hoặc mắc phải như bệnh tim, bệnh về nội tiết, chuyển hóa, hay các vấn đề về đường tiêu hóa đều có thể ảnh hưởng đến khả năng tăng cân.
Yếu tố di truyền: Cân nặng và sự phát triển của trẻ còn có thể bị ảnh hưởng bởi yếu tố di truyền. Trẻ chậm lớn có thể do các yếu tố di truyền như chiều cao của bố mẹ, các hội chứng di truyền (Hội chứng Turner, Hội chứng Down), hoặc các đột biến gen gây ảnh hưởng đến sự phát triển của xương hoặc hormone. Tuy nhiên, di truyền không phải là yếu tố duy nhất; dinh dưỡng, thiếu hormone tăng trưởng, các bệnh lý mạn tính, hoặc yếu tố môi trường cũng đóng vai trò quan trọng.
Lào sao khi trẻ chậm tăng cân
Đưa trẻ đi khám chuyên khoa: Đây là bước quan trọng nhất. Hãy đưa trẻ đến bệnh viện có chuyên khoa nhi hoặc dinh dưỡng để được bác sĩ thăm khám, chẩn đoán nguyên nhân chính xác và tư vấn giải pháp điều trị phù hợp.
Theo dõi chặt chẽ: Quan sát các dấu hiệu khác của trẻ như rối loạn tiêu hóa, đau bụng, ngủ không yên, thường xuyên ngứa hậu môn, để cung cấp thông tin chính xác cho bác sĩ.
Kiên trì và bổ sung dinh dưỡng đúng cách: Khi có chỉ định của bác sĩ, bạn có thể bổ sung các vi khoáng, vitamin thiết yếu hoặc men vi sinh để hỗ trợ tiêu hóa và tăng cường hấp thu. Để trẻ nhanh lớn, cần bổ sung đầy đủ nhóm thực phẩm giàu protein (thịt, trứng, cá, đậu), chất béo (dầu ăn, bơ, phô mai), carb (cơm, cháo), cùng vitamin và khoáng chất từ rau xanh và trái cây, đặc biệt là canxi, vitamin D, kẽm để hỗ trợ tăng trưởng chiều cao và cân nặng. Bên cạnh đó, cần cho trẻ ăn đủ bữa, chia thành nhiều bữa phụ và đảm bảo hệ tiêu hóa khỏe mạnh bằng cách bổ sung lợi khuẩn, hạn chế đồ ăn nhanh, đồ ngọt để trẻ hấp thụ dinh dưỡng tốt hơn.
Tẩy giun định kỳ: Với trẻ trên 2 tuổi, cần tẩy giun định kỳ 6 tháng/lần để loại bỏ ký sinh trùng ảnh hưởng đến hấp thụ dinh dưỡng.
