“Ăn vạ” là hành vi của trẻ khi không đạt được mong muốn, thể hiện qua việc khóc lóc, la hét, lăn lộn, đập phá đồ đạc. Đây là một biểu hiện tâm lý bình thường trong quá trình phát triển, thường xuất hiện ở trẻ nhỏ vì khả năng ngôn ngữ và cảm xúc chưa phát triển đầy đủ. Cha mẹ cần kiên nhẫn, giữ bình tĩnh và xử lý khéo léo, thay vì đáp ứng ngay lập tức hoặc la mắng con.
Việc trẻ ăn vạ nếu bố mẹ không có cách xử lý khéo léo, dễ dẫn đến việc tạo thành thói quen ăn vạ cho con. Khi trở thành thói quen, trẻ dễ ăn vạ ở mọi nơi, kể cả nơi đông người khi bố mẹ không đáp ứng yêu cầu của trẻ, hay trẻ cảm thấy khó chịu.
Nguyên nhân trẻ ăn vạ
Đặc điểm tâm sinh lý: Trẻ ở giai đoạn khủng hoảng, ví dụ như khi lên 2 tuổi, thường có sự thay đổi tâm lý đột ngột.
Mệt mỏi, đói, khó chịu: Khi trẻ đói, buồn ngủ, hoặc đang mệt mỏi, trẻ dễ ăn vạ để giải tỏa cảm giác khó chịu.
Thiếu kỹ năng giao tiếp: Trẻ chưa biết cách diễn đạt cảm xúc và mong muốn của mình bằng lời nói, nên dùng cách ăn vạ để thu hút sự chú ý.
Thói quen được nuông chiều: Trẻ học được rằng khóc lóc hoặc làm mình làm mẩy sẽ khiến cha mẹ đáp ứng mong muốn của mình.
Cách xử lý khi trẻ ăn vạ
Giữ bình tĩnh: Giữ bình tĩnh là điều quan trọng nhất, vì cha mẹ bình tĩnh sẽ giúp trẻ cũng bình tĩnh hơn. Khi cha mẹ càng mất bình tĩnh, mắng trẻ sẽ khiến tâm trạng trẻ trở nên căng thẳng và gào khóc to hơn.
Lờ đi: Khi trẻ ăn vạ ở nơi công cộng, hãy đưa con đến một chỗ yên tĩnh hơn. Nếu trẻ chỉ khóc lóc, có thể thử phớt lờ, nhưng nếu trẻ có hành vi phá hoại thì cần can thiệp ngay.
Giúp trẻ diễn đạt: Sau khi cơn giận đi qua, hãy nói chuyện với trẻ về cảm xúc của bé và giúp bé diễn đạt bằng lời nói thay vì hành vi tiêu cực.
Đưa ra lựa chọn: Đưa ra các lựa chọn hợp lý để trẻ cảm thấy có quyền kiểm soát và bớt ương bướng. Bố mẹ nên đưa ra phương án, nếu con hư thì con sẽ bị mất đi một thứ gì đó ví dụ như không được mua đồ chơi. Nhưng ngược lại nếu con ngoan thì con sẽ được bố mẹ thưởng một món đồ chơi hay được dẫn đi đâu đó trong thời gian tới. …
Hướng trẻ sang hoạt động khác: Chuyển hướng sự chú ý của trẻ sang một hoạt động khác mà trẻ thích để trẻ nguôi giận.
Kiên định: Cha mẹ cần kiên định, không nhượng bộ những đòi hỏi vô lý của trẻ khi trẻ đang ăn vạ, điều này sẽ giúp trẻ hiểu rằng ăn vạ không phải là cách để đạt được điều mình muốn.
