Một bà mẹ tiêu cực trong cách dạy con có thể có nhiều biểu hiện, thường thể hiện qua việc thiếu sự quan tâm, liên tục chỉ trích, kiểm soát quá mức, và không tôn trọng cảm xúc của con. Những hành vi này có thể gây ra những tổn thương tâm lý nghiêm trọng cho trẻ, ảnh hưởng đến sự phát triển và hình thành nhân cách của con.
Thiếu sự quan tâm và lắng nghe
Không thực sự quan tâm đến những chia sẻ, cảm xúc của con, hoặc chỉ quan tâm khi con làm theo ý mình. Bà mẹ này thường ép con phải theo ý mình từ ăn mặc, cử chỉ đến chuyện học hành. Họ không quan tâm con của mình đang vui hay buồn, đang gặp những khó khăn gì trong cuộc sống. Vì thế khi con không được như mong muốn của người khác họ sẽ rất khó chịu, thậm chí chì chiết đổ lỗi.
Chỉ trích, so sánh và hạ thấp con
Liên tục đưa ra những lời chỉ trích, so sánh con với người khác, và hạ thấp giá trị của con, khiến con cảm thấy tự ti và không có động lực. Nhất là trong chuyện học hành, họ thường đưa con ra so sánh với một bạn nhất lớp từ ngoại hình, chiều cao, đến kết quả học hành. Việc này dần dà khiến con mình coi người được so sánh là đối thủ, gây ra việc ghen ghét, đố kỵ, thậm chí chi tiền để được vị trí nhất lớp.
Kiểm soát quá mức:
Cố gắng kiểm soát mọi hành động, suy nghĩ, và mối quan hệ của con, không cho con tự do khám phá và phát triển. Những người mẹ này thường kèm con mỗi ngày, họ luôn để ý con đang làm việc gì? đang học hay đang chơi? tìm mọi lỗi sai để bắt bẻ và chì chiết.
Thao túng cảm xúc của con:
Sử dụng sự tội lỗi, xấu hổ, hoặc đe dọa để khiến con phải làm theo ý mình. Hành động này khiến con không tự chủ, tự lập, phụ thuộc. Dần dà khi gặp phải những vấn đề trong cuộc sống con thường bị yếu đuối về mặt cảm xúc, tinh thần.
Không tôn trọng quyền riêng tư của con:
Tự ý xem điện thoại, kiểm tra tin nhắn, hoặc can thiệp vào các mối quan hệ của con. Việc can thiệp quá mức này dẫn đến việc con dễ dấu giếm nhiều thứ tiêu cực trong cuộc sống hơn. Việc không tôn trọng quyền riêng tư của con dễ dẫn đến con trẻ cảm thấy không được coi trọng.
Sử dụng lời nói và hành vi tiêu cực:
Thường xuyên la mắng, quát nạt, hoặc sử dụng những lời lẽ gây tổn thương cho con. Việc chửi mắng con thường xuyên cũng dễ trở thành một thói quen. Nhất là khi sử dụng quá nhiều từ thô tục, mạt sát con, khiến con tự ti, sợ hãi, thiếu động lực.
Không xin lỗi khi làm sai:
Luôn đổ lỗi cho con và không bao giờ nhận lỗi hoặc xin lỗi con khi làm tổn thương con. Khi bản thân một người mẹ luôn muốn con nói xin lỗi, cảm ơn nhưng chính người mẹ đó lại không dám nói những lời xin lỗi khi mình mắng sai con, hay thậm chí có những hành động không đúng với con.
Kỳ vọng quá cao:
Đặt ra những kỳ vọng quá cao, không phù hợp với khả năng của con, và gây áp lực lớn lên con. Nhất là xã hội hiện nay quá coi trọng thành tích học tập, đặc biệt là tiếng Anh, nhiều bà mẹ đã phải chi trả những khoản tiền rất lớn để con đạt 8.0 ielts, trong khi năng lực của con mình lại có hạn. Dần trở thành một áp lực to lớn âm ỉ trong con suốt nhiều ngày tháng.
Những biểu hiện này có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho sự phát triển của trẻ, như:
Giảm sự tự tin và lòng tự trọng: Trẻ sẽ cảm thấy mình không đủ tốt, không xứng đáng được yêu thương, và không dám thể hiện bản thân.
Gặp khó khăn trong các mối quan hệ: Trẻ có thể gặp khó khăn trong việc xây dựng và duy trì các mối quan hệ lành mạnh với bạn bè, người thân, và những người xung quanh.
Gặp các vấn đề về tâm lý: Trẻ có thể bị căng thẳng, lo âu, trầm cảm, hoặc có những hành vi tiêu cực như tự làm tổn thương bản thân.
Mất phương hướng và mục tiêu trong cuộc sống: Trẻ có thể không biết mình muốn gì, hoặc không có động lực để theo đuổi ước mơ.
Nếu nhận thấy những biểu hiện tiêu cực này, cha mẹ cần thay đổi cách dạy con để tạo ra một môi trường nuôi dưỡng tích cực, an toàn và yêu thương cho con.
