Khi thời tiết chuyển từ nóng sang lạnh hoặc ngược lại, nhiều người thường chủ quan với sự thay đổi đột ngột của môi trường. Tuy nhiên, đây lại là giai đoạn mà tỷ lệ đột quỵ (tai biến mạch máu não) có xu hướng gia tăng đáng kể, đặc biệt ở người cao tuổi và những người có bệnh lý nền như tăng huyết áp, tiểu đường, tim mạch.
Nguyên nhân gia tăng nguy cơ đột quỵ khi giao mùa
Theo các chuyên gia y tế, sự thay đổi nhiệt độ đột ngột làm mạch máu co lại, gây tăng huyết áp và làm giảm lưu lượng máu lên não. Bên cạnh đó, không khí lạnh khiến cơ thể phản ứng bằng cách co mạch ngoại biên để giữ ấm, vô tình làm tăng gánh nặng lên tim và hệ tuần hoàn. Ngoài ra, các yếu tố như thói quen sinh hoạt thay đổi, uống ít nước hơn, ngủ không đủ giấc, hoặc tăng tiêu thụ rượu bia trong mùa lạnh cũng là những nguyên nhân gián tiếp dẫn đến đột quỵ.
Đối tượng có nguy cơ cao: người cao tuổi (trên 60 tuổi). Người bị tăng huyết áp, xơ vữa động mạch, tiểu đường, rối loạn mỡ máu. Người hút thuốc lá, uống rượu bia thường xuyên. Người có tiền sử đột quỵ hoặc cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA).
Các biện pháp phòng ngừa đột quỵ trong thời tiết chuyển mùa
– Giữ ấm cơ thể, đặc biệt vào sáng sớm và ban đêm.
– Khi ra ngoài, cần đội mũ, quàng khăn, mang tất và đeo khẩu trang để tránh gió lạnh đột ngột.
– Theo dõi huyết áp thường xuyên.
– Người có bệnh nền cần đo huyết áp mỗi ngày, đặc biệt vào buổi sáng, và tuân thủ dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ.
– Uống đủ nước, ăn uống điều độ.
– Hạn chế thức ăn nhiều dầu mỡ, mặn, và tăng cường rau xanh, trái cây tươi, cá, các loại hạt giàu omega-3.
– Tập thể dục nhẹ nhàng, tránh gắng sức khi trời lạnh.
– Nên khởi động kỹ trước khi tập và chọn khung giờ ấm áp trong ngày (khoảng 7–8 giờ sáng hoặc 4–5 giờ chiều).
– Không thay đổi tư thế đột ngột khi thức dậy.
– Buổi sáng, hãy ngồi dậy từ từ, xoa bóp tay chân, hít thở sâu vài phút trước khi đứng lên để tránh tụt huyết áp tư thế.
– Hạn chế rượu bia và thuốc lá.
– Đây là hai yếu tố hàng đầu làm tổn hại mạch máu và tăng nguy cơ đột quỵ.
Nhận biết sớm dấu hiệu đột quỵ
Người dân cần ghi nhớ nguyên tắc F.A.S.T để phát hiện sớm:
F (Face): Méo miệng, lệch mặt.
A (Arm): Yếu, tê một bên tay hoặc chân. S (Speech): Nói khó, nói ngọng, không rõ tiếng.
T (Time): Gọi cấp cứu 115 ngay lập tức – thời gian vàng là 3–4,5 giờ đầu kể từ khi khởi phát triệu chứng.
Đột quỵ là căn bệnh nguy hiểm, có thể cướp đi tính mạng hoặc để lại di chứng nặng nề nếu không được cấp cứu kịp thời. Việc chủ động phòng ngừa, giữ ấm cơ thể, kiểm soát bệnh nền và duy trì lối sống lành mạnh chính là “lá chắn” hiệu quả nhất để bảo vệ sức khỏe trong giai đoạn thời tiết giao mùa.
Nguồn Bệnh viện 198
