Bộ não và hệ thần kinh của trẻ sơ sinh còn non nớt, vì vậy mỗi lần con buồn ngủ, con không biết cách tự điều chỉnh để đi vào giấc như người lớn. Bé càng mệt, hormone căng thẳng càng tăng, dẫn đến quấy nhiều hơn, dễ khóc, dễ cáu gắt.
Một lý do khác rất hay gặp là bé đói, đầy hơi, bỉm ướt hoặc bị nóng – lạnh quá mức. Những khó chịu rất nhỏ với người lớn lại là “vấn đề lớn” với trẻ sơ sinh, khiến con không thể vào giấc một cách êm ái. Ngoài ra, trẻ ngủ theo chu kỳ ngắn 30–50 phút. Khi chuyển giấc, bé dễ tỉnh và khóc vì chưa biết tự nối giấc. Những giai đoạn “nhảy vọt” phát triển, như tuần 5, tuần 8, tuần 12,… cũng khiến giấc ngủ của bé xáo trộn hơn.
Điều quan trọng nhất là nhận biết đúng thời điểm buồn ngủ của trẻ: ngáp, dụi mắt, rên nhẹ, bứt rứt. Khi thấy những tín hiệu này, hãy cho bé vào giấc ngay trước khi con mệt quá. Ba mẹ nên tạo môi trường ngủ phù hợp: phòng tối, nhiệt độ 26–27°C, tiếng ồn trắng nhẹ, quấn khăn nếu bé dưới 3 tháng. Trước mỗi giấc, có thể áp dụng một routine ngắn: thay bỉm – vỗ ợ – ôm vỗ 1–2 phút – đặt xuống khi bé còn tỉnh.
Khi bé chuyển giấc và hơi quấy, ba mẹ hãy thử hỗ trợ nhẹ nhàng trước khi bế lên: đặt tay lên ngực, vỗ mông, “shhh” đều. Nhiều bé sẽ tự quay lại giấc ngủ mà không cần bế.
Gắt ngủ không phải bệnh, chỉ là một phần bình thường trong quá trình lớn lên của con. Ba mẹ kiên nhẫn, bình tĩnh và duy trì thói quen tốt, bé sẽ ngủ ổn định hơn theo thời gian.
Tạo thói quen ngủ đều đặn: Xây dựng lịch trình ngủ và thức đều đặn cho bé.
Thiết lập quy trình trước khi ngủ: Tạo ra một chuỗi hoạt động lặp đi lặp lại trước khi ngủ như tắm nước ấm, đọc truyện, nghe nhạc nhẹ nhàng để giúp bé thư giãn.
Điều chỉnh chế độ ăn: Cho bé bú đủ no nhưng tránh cho bé ăn quá no trước khi ngủ. Nếu bé lớn hơn, cân nhắc loại bỏ đồ ăn nhiều năng lượng vào buổi tối.
Tạo môi trường ngủ: Giữ phòng ngủ tối, yên tĩnh và có nhiệt độ thích hợp.
Trong các trường hợp bé bị các vấn đề sức khỏe như viêm tai, mọc răng, rối loạn tiêu hóa, đầy hơi, táo bón có thể gây khó chịu và ảnh hưởng đến giấc ngủ. Hay thiếu hụt các dưỡng chất như sắt, kẽm, canxi, magie, vitamin D có thể ảnh hưởng đến hệ thần kinh của bé. Mẹ cần đưa bé tới cơ sở y tế để được thăm khám và hướng dẫn từ bác sĩ.
