Bệnh thủy đậu ở trẻ em là bệnh truyền nhiễm do virus Varicella Zoster gây ra, thường biểu hiện bằng sốt, mệt mỏi và xuất hiện phát ban dạng mụn nước lan khắp cơ thể, đặc biệt là mặt, lưng và bụng. Bệnh lây lan nhanh qua đường hô hấp và tiếp xúc trực tiếp, cần được cách ly và thăm khám bác sĩ sớm để tránh biến chứng nguy hiểm như nhiễm trùng da, viêm phổi, viêm não. Biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất là tiêm phòng vắc-xin thủy đậu.
Bệnh thủy đậu phổ biến nhất vào giao mùa xuân-hè, khoảng thời gian từ tháng 2 đến tháng 6, trong đó giai đoạn đỉnh điểm thường là tháng 3 đến tháng 5. Nguyên nhân là do thời tiết này có độ ẩm cao và những đợt lạnh đột ngột, tạo điều kiện thuận lợi cho virus Varicella Zoster phát triển và lây lan nhanh chóng.
Nguyên nhân và cách lây truyền
Nguyên nhân: Bệnh thủy đậu do virus Varicella Zoster (VZV) gây ra. VZV là một loại virus thuộc họ herpes, không chỉ gây ra bệnh thủy đậu mà còn có thể tái hoạt động trong cơ thể để gây bệnh zona thần kinh sau này.
Cách lây truyền: Virus lây lan nhanh chóng qua đường hô hấp (tiếp xúc với dịch tiết từ mũi, miệng) hoặc qua tiếp xúc trực tiếp với dịch từ các mụn nước vỡ ra. Virus VZV lây lan chủ yếu do hít phải các hạt nước bọt nhỏ từ người bệnh ho, hắt hơi. Bệnh cũng có thể lây qua tiếp xúc trực tiếp với chất dịch trong mụn nước hoặc sử dụng chung vật dụng cá nhân.
Triệu chứng của bệnh thủy đậu ở trẻ
Giai đoạn đầu: Triệu chứng giai đoạn đầu thủy đậu bao gồm sốt nhẹ, mệt mỏi, nhức đầu, đau cơ và xuất hiện các nốt ban đỏ nhỏ trên da, thường bắt đầu ở đầu và lan ra toàn thân trong vài ngày, có thể dễ nhầm lẫn với cảm cúm thông thường. Theo thời gian, các nốt ban này sẽ phát triển thành mụn nước chứa dịch, sau đó vỡ ra và đóng vảy.
Giai đoạn phát ban: Xuất hiện các nốt ban đỏ trên da, nhanh chóng tiến triển thành các mụn nước nhỏ, chứa dịch trong suốt, thường mọc rải rác khắp cơ thể, nhiều nhất là ở mặt, lưng và bụng. Mụn nước có thể gây ngứa.
Sau 7-10 ngày, các mụn nước sẽ tự khô, bong vảy và để lại sẹo thâm. Vảy này sẽ bong tróc sau khoảng 1-3 tuần, để lại vùng da hồng hoặc sẹo lõm.
Biến chứng nguy hiểm
Mặc dù bệnh thường lành tính, nhưng trẻ có nguy cơ gặp các biến chứng nghiêm trọng nếu không được chăm sóc đúng cách, bao gồm:
Nhiễm trùng thứ cấp: Vết thủy đậu bị bội nhiễm vi khuẩn, gây mưng mủ và có thể dẫn đến nhiễm trùng máu.
Biến chứng thần kinh: Viêm não, viêm màng não, hoặc hội chứng Reye.
Biến chứng hô hấp: Viêm phổi.
Cách chăm sóc trẻ tại nhà
Giữ gìn vệ sinh: Tắm cho trẻ bằng nước ấm, dùng xà phòng dịu nhẹ và lau khô nhẹ nhàng để tránh làm vỡ các mụn nước.
Dinh dưỡng: Cho trẻ ăn thức ăn mềm, lỏng, dễ tiêu và bổ sung đủ nước.
Ngăn ngừa gãi: Cắt móng tay cho trẻ và có thể đeo găng tay để tránh trẻ gãi làm trầy xước mụn nước, gây nhiễm trùng và để lại sẹo.
Cách ly: Hạn chế cho trẻ tiếp xúc với người khác và không đến nơi đông người để tránh lây lan bệnh.
Khi trẻ mặc bệnh thủy đậu, bố mẹ cần chú ý mặc quần áo rộng rãi, nhẹ, thấm hút mồ hôi để tránh cọ xát vào nốt mụn nước. Cần vệ sinh nốt thủy đậu nhẹ nhàng, không chà xát mạnh để tránh gây bội nhiễm và sẹo, đồng thời giữ móng tay trẻ sạch sẽ hoặc dùng bao tay vải để tránh trẻ gãi làm trầy xước nốt phỏng. Cho trẻ ăn thức ăn mềm, lỏng, dễ tiêu, bổ sung nhiều nước và đưa trẻ đến cơ sở y tế uy tín để được bác sĩ thăm khám, chỉ định thuốc và hướng dẫn chăm sóc đúng cách.
Khi nào cần gặp bác sĩ?
Khi trẻ có dấu hiệu sốt cao, sốt kéo dài. Các mụn nước bị vỡ, chảy mủ, có dấu hiệu nhiễm trùng.Trẻ có các triệu chứng nặng như khó thở, lơ mơ, co giật. Hoặc có những dấu hiệu bất thường khác thì bố mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và điều trị.
Phòng ngừa bệnh thủy đậu
Tiêm vắc-xin: Biện pháp phòng ngừa hiệu quả và an toàn nhất là tiêm vắc-xin thủy đậu cho trẻ.
Giữ vệ sinh: Tăng cường vệ sinh cá nhân và môi trường sống để hạn chế sự lây lan của virus.
