Ngày Tết, trẻ thường vừa ăn vừa cười đùa, chạy nhảy, cộng với các loại thức ăn dễ gây hóc như hạt bí, đậu phộng, hạt dưa, thạch rau câu, kẹo cứng… khiến nguy cơ hóc dị vật đường thở tăng cao.
Khi trẻ bị hóc, sai lầm chết người là dùng tay móc họng, vuốt xuôi hoặc sơ cứu không đúng cách. Điều này khiến dị vật bị đẩy sâu hơn, gây trầy xước và tắc nghẽn hoàn toàn đường thở.
Dưới đây là hướng dẫn xử lý chuẩn y khoa theo từng hoàn cảnh:
Nếu trẻ tỉnh táo, không suy hô hấp (không thở nhanh, thở rít, khó thở): không can thiệp vì sẽ làm dị vật di chuyển gây tắc nghẽn đường thở nặng hơn. Trấn an trẻ trước khi tới bệnh viện. Có thể khuyến khích trẻ ho mạnh nếu trẻ hợp tác để đẩy dị vật ra. Đưa trẻ đi khám chuyên khoa tai mũi họng
1/ VỚI TRẺ DƯỚI 1 TUỔI hoặc < 10 kg (Sơ cứu bằng Vỗ lưng – Ấn ngực)
• Bước 1 (Vỗ lưng): Đặt trẻ nằm sấp trên cánh tay, đầu thấp, giữ chặt cổ và đầu. Dùng gót bàn tay vỗ mạnh 5 cái vào vùng lưng giữa 2 xương bả vai.
• Bước 2 (Ấn ngực): Lật trẻ nằm ngửa lại trên tay (đầu vẫn thấp). Quan sát xem trẻ đã hồng hào/khóc được chưa. Nếu chưa, dùng 2 ngón tay ấn vào vùng ngực (dưới đường nối 2 vú 1 khoát ngón tay) 5 cái theo. Lặp lại chu kỳ cho đến khi dị vật bật ra hoặc xe cấp cứu tới.
2/ VỚI TRẺ TRÊN 1 TUỔI (Nghiệm pháp Heimlich)
Khi trẻ còn tỉnh: Người sơ cứu đứng sau lưng trẻ, choàng 2 tay ra trước. Một tay nắm nắm đấm, tay kia chồng lên, đặt vào vùng thượng vị (ngay dưới mũi xương ức). Ấn mạnh và nhanh dứt khoát theo chiều từ dưới lên trên 5 cái kiểm tra. Lặp lại nếu cần.
3/ KHI TRẺ BẤT TỈNH/HÔN MÊ
Đặt trẻ nằm ngửa trên nền đất an toàn. Người sơ cứu quỳ bên cạnh, dùng 2 bàn tay chồng lên nhau đặt vào vào dưới xương ức của trẻ. Đột ngột ấn mạnh và nhanh 5 cái. Thực hiện liên tục cho đến khi trẻ tự thở lại hoặc y tế tới.
Nếu trẻ ngưng tim, ngưng thở: Thực hiện hồi sức tim phổi: hà hơi thổi ngạt
LƯU Ý: Ngay cả khi đã tống được dị vật ra ngoài, vẫn cần đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất để kiểm tra các tổn thương có thể sót lại.
Nguồn Bác sĩ BSCKI. Phạm Thị Mỹ Anh, Khoa Nhi – Bệnh viện TP Thủ Đức
