Nhiều mẹ khi gội đầu cho con phát hiện những mảng vảy trắng hoặc vàng nhạt trên da đầu bé, bám dính, bong lởm chởm như gàu. Một số bé còn bị lan ra trán, chân mày, tai… khiến mẹ lo lắng “Liệu con có bị nấm hay bệnh gì nguy hiểm không?”. Trong đa số trường hợp, đây là hiện tượng sinh lý rất thường gặp ở trẻ sơ sinh, gọi là viêm da tiết bã. Hiện tượng này bình thường ở trẻ và có thể tự hết.
Tuyến dầu hoạt động mạnh: Ở trẻ sơ sinh, tuyến bã nhờn (sebaceous glands) hoạt động mạnh do ảnh hưởng nội tiết tố mẹ truyền sang trong thai kỳ. Khi lượng dầu thừa kết hợp với tế bào da chết, nó sẽ tạo nên lớp vảy màu trắng hoặc vàng, đóng thành mảng trên da đầu. Tình trạng này thường lành tính, không gây đau hoặc ảnh hưởng hay khó chịu ở bé, bé vẫn ăn ngủ bình thường và thường tự hết sau 6 – 12 tháng tuổi. Nếu vảy lan rộng, da đỏ, tiết dịch, bé ngứa nhiều hoặc có mùi hôi có thể đã bội nhiễm vi khuẩn /nấm, cần đưa đi khám da liễu nhi.
Sự phát triển của nấm men tự nhiên (Malassezia): Loại nấm này sống trên da của mọi người, nhưng ở trẻ sơ sinh, nếu dầu tiết ra nhiều, nấm phát triển mạnh hơn, tạo nên các mảng vảy.
Chăm sóc da đầu chưa phù hợp: Gội đầu quá ít khiến dầu tích tụ, nhưng gội quá nhiều lại làm da đầu khô, dễ bong tróc. Một số dầu gội có độ tẩy mạnh, không phù hợp cho da nhạy cảm của bé, cũng có thể làm tình trạng nặng hơn.
Thời tiết hanh khô hoặc nóng ẩm: Thời tiết thất thường làm da đầu bé dễ khô hoặc tiết nhiều dầu, đều có thể dẫn đến hình thành vảy.
Thiếu vi chất: Chế độ ăn uống của bé thiếu đa dạng không đủ chất, dẫn đến thiếu hụt các nhóm vitamin B, vitamin E, kẽm, vitamin A và D, omega… dễ xuất hiện gàu do giảm yếu tố kháng viêm và tăng tình trạng khô da, thường thấy trên các bé có tổng trạng gầy hoặc suy dinh dưỡng.
Các dấu hiệu phổ biến: Mảng vảy màu trắng, vàng hoặc nâu nhạt, hơi dính, dễ bong khi gãi nhẹ. Không ngứa, không đau, không sưng đỏ. Bé vẫn bú, ngủ, chơi bình thường. Thông thường, những vảy này sẽ giảm dần và biến mất sau vài tuần hoặc vài tháng, không cần can thiệp y tế đặc biệt.
Nếu mẹ thấy một trong các dấu hiệu sau, nên cho bé đi khám da liễu nhi khoa:
– Vảy lan rộng ra mặt, cổ hoặc vùng tã.
– Da đầu đỏ, sưng, có mủ, chảy dịch hoặc có mùi lạ.
– Bé rụng tóc, gãi nhiều, quấy khóc, có vẻ khó chịu.
– Sau 2–3 tuần chăm sóc tại nhà mà không cải thiện.
