Khi trời lạnh, phản xạ của nhiều cha mẹ là đắp thật nhiều chăn để giữ ấm cho con. Tuy nhiên, điều này lại tiềm ẩn nguy cơ ngạt, tăng thân nhiệt và đổ mồ hôi ẩm, dẫn đến viêm phổi hoặc viêm tiểu phế quản – những bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ mùa lạnh.
1. Vì sao không nên đắp quá nhiều chăn cho trẻ?
Tăng nguy cơ ngạt và che kín đường thở: Trẻ dưới 2 tuổi rất dễ bị chăn trùm lên mũi, miệng khi ngủ, đặc biệt nếu trẻ trở mình hoặc đá chăn.
Chăn dày và nặng làm tăng nguy cơ SIDS (hội chứng đột tử ở trẻ sơ sinh). Vì thế mẹ cần chú ý không đắp quá nhiều chăn và che lên cả mặt của con.
Gây đổ mồ hôi, ẩm lạnh dẫn tới nguy cơ viêm phổi tăng: Đắp quá nhiều khiến trẻ quá nóng, đổ mồ hôi. Mồ hôi thấm ngược vào áo – lưng – cổ, tạo môi trường ẩm lạnh, dễ gây: Viêm phổi, viêm tiểu phế quản, viêm họng, sổ mũi, nghẹt mũi.
Trẻ chưa tự điều chỉnh thân nhiệt tốt: Trẻ nhỏ thất thoát nhiệt nhanh nhưng lại khó thoát nhiệt khi bị nóng. Vì vậy, “quá nóng” nguy hiểm hơn “hơi lạnh một chút”.
2. Vậy nên chọn loại chăn nào cho bé khi ngủ ngày lạnh?
Chọn chăn nhẹ – thoáng – đủ ấm: Ưu tiên Chăn lông cừu mỏng, chăn sợi tre (bamboo) ấm nhưng thoáng, chăn cotton gòn nhẹ. Tránh: chăn lông thú dày, chăn nặng hơn 1 kg.
Không dùng chăn phủ sát mặt bé: Hãy chọn chăn có trọng lượng nhẹ, để nếu có vô tình trùm lên mặt, bé vẫn thở được và chăn dễ rơi xuống.
Chăn phải vừa với giường – không quá to: Chăn quá rộng dễ quấn vào người bé khi xoay trở.
Với trẻ sơ sinh: không dùng chăn rời. Nên dùng: túi ngủ, quấn cocoon, sleep sack (túi ngủ liền thân). Đây là cách giữ ấm an toàn nhất, hạn chế 99% nguy cơ chăn trùm mặt.
3 Giữ ấm khi ngủ đúng cách – công thức an toàn
Mặc theo quy tắc 3 lớp (thay vì đắp nhiều chăn)
• Lớp trong: áo cotton dài tay
• Lớp giữa: đồ giữ nhiệt hoặc len mỏng
• Lớp ngoài: túi ngủ / sleep sack
Nhiệt độ phòng lý tưởng: 22–26°C, độ ẩm 50–60%, tránh để gió lùa.
Kiểm tra dấu hiệu bé quá nóng: Sờ gáy – lưng – bụng để xem trẻ đang lạnh hay nóng để đắp chăn và bỏ chăn ra cho trẻ. Nếu ẩm hoặc nóng: bớt 1 lớp áo hoặc giảm nhiệt độ phòng.
Không che kín đầu, không đeo khăn khi ngủ: Đầu là nơi thoát nhiệt, che kín dễ gây tăng thân nhiệt và khó thở.
4. Dấu hiệu bé ngủ quá nóng – mẹ phải xử lý ngay
Những dấu hiệu bé đang quá nóng như: Lưng hoặc gáy ướt mồ hôi, môi khô – mặt đỏ, nhịp thở nhanh, bé quấy khó ngủ, chi tay chân lại lạnh (ngược đời nhưng rất phổ biến – do cơ thể ưu tiên tỏa nhiệt ở trung tâm khiến ngoại biên lạnh). Mẹ cần: tháo bớt lớp đồ – giảm nhiệt độ – chuyển sang túi ngủ mỏng hơn.
Trẻ ngủ an toàn nhất khi: Mặc đủ lớp vừa phải. Có túi ngủ phù hợp theo mùa. Nhiệt độ – độ ẩm phòng ổn định. Không đắp chăn dày – không trùm kín đầu.
