Trong các nghiên cứu được đưa ra, nữ giới ngại chọn ngành STEM (Science – Khoa học, Technology – Công nghệ, Engineering – Kỹ thuật, và Mathematics – Toán học) để theo học vì định kiến xã hội, vì lương thấp, phải hy sinh thời gian nhiều và phải đối mặt với nỗi sợ khi làm việc trong môi trường toàn nam giới. Tuy những năm gần đây, nữ giới đã chọn ngành STEM để theo học và làm việc, tuy nhiên tỉ lệ vẫn chưa đáng kể.
Đặc biệt, ở Việt Nam tỉ lệ nữ giới theo học ngành này “rất thấp”, theo báo cảo của UNESCO và các tổ chức quốc tế, tỷ lệ trung bình toàn cầu của nữ giới trong các ngành Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán học chỉ khoảng 30%. Con số này được tính dựa trên dữ liệu từ nhiều quốc gia, từ các nước phát triển như Mỹ, châu Âu đến các nước đang phát triển ở châu Phi và châu Á. Tuy nhiên, tại Việt Nam, các khảo sát từ Bộ Giáo dục và các tổ chức phi chính phủ cho thấy tỷ lệ này cao hơn, đạt khoảng 37-38%. Dù đã tăng đến con số 37-38%, nhưng tỷ lệ phụ nữ giữ các vị trí lãnh đạo trong STEM tại Việt Nam – như giám đốc công nghệ (CTO), trưởng nhóm nghiên cứu AI hay nhà khoa học hàng đầu – vẫn rất thấp.
Qua số liệu chúng ta cũng thấy sự sụt giảm rõ rệt, mặc dù tỉ lệ học đạt một con số khoảng 30-40 nữ giới trên tổng 100 người học thì lúc làm việc và đến khi lên làm lãnh đạo trong ngành STEM thì nữ giới lại rất thấp. Nguyên nhân các nhà nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, việc lựa chọn nghề nghiệp bị ảnh hưởng bởi định kiến xã hội. Tổ chức Women Go Tech đã đưa ra nhiều nghiên cứu cho thấy nhiều người bậc phụ huynh họ không hiểu về công nghệ là gì? nên việc định hướng cho con cái theo ngành công nghệ là không thể.
Tổ chức Women Go Tech khảo sát hơn 5.000 phụ nữ trên 13 quốc gia để tìm ra những thách thức chính đối với phụ nữ trong lĩnh vực công nghệ. Bà Vitaitė chỉ ra những con số chứng minh sự ảnh hưởng trong xã hội đã dẫn đến sự lựa chọn nghề nghiệp của người phụ nữ. Mặc dù các bé gái rất giỏi toán ở độ tuổi từ 11 đến 14, nhưng các em bắt đầu rời xa sự nghiệp kỹ thuật, lựa chọn tìm kiếm khám phá những ngành khác cho tương lai. Rõ ràng, những thái độ tiềm ẩn và sự tự ti bắt nguồn từ định kiến vẫn tiếp tục ám ảnh phụ nữ trong suốt sự nghiệp, ngay cả sau khi họ đã chọn ngành công nghệ.
Women Go Tech đã thực hiện nghiên cứu khảo sát hai nhóm phụ nữ là những người không quan tâm đến công nghệ và những người đã làm việc hai năm trở lên trong các lĩnh vực liên quan đến công nghệ. Cả hai nhóm đều được yêu cầu đánh giá kỹ năng công nghệ số của mình. Đáng ngạc nhiên là những người làm việc trong lĩnh vực này lại không hoàn toàn tự tin với kỹ năng công nghệ của mình.
Một yếu tố nữa mà các nhà nghiên cứu đưa ra, cùng một vị trí nhưng nam giới lại được trả thù lao cao hơn nữ giới ở nhiều công ty về công nghệ. Điều này cũng cho thấy sự phân biệt giới trong lao động. Bên cạnh đó, ngành công nghệ đòi hỏi sự tìm tòi, nghiên cứu, ứng dụng cao, phụ nữ lại phải gánh vác việc sinh con, chăm lo gia đình nên nhiều phụ nữ cũng ngại ngần trong việc theo đuổi nghề STEM.
Cũng có nhiều phụ nữ cho rằng họ cảm thấy bất an khi làm việc trong một môi trường nhiều nam giới. Để một người phụ nữ bước vào một căn phòng có toàn nam giới, họ sẽ cảm thấy sợ bị xâm hại, hoặc bị lo lắng trong quá trình làm việc.
Song ngành STEM lại đa dạng về nghề nghiệp, minh chứng trên thế giới đã có rất nhiều người phụ nữ tài ba, nhận giải Nobel về khoa học trên thế giới như: Marie Curie, Katherine Johnson, và Jennifer Doudna,… Vấn đề cần thay đổi định kiến xã hội, để nữ giới tham gia vào STEM và mang lại nhiều giá trị to lớn hơn cho nhân loại.
