Nấc cụt là hiện tượng rất thường gặp ở trẻ sơ sinh. Dù nghe tiếng nấc khiến nhiều cha mẹ lo lắng, nhưng về mặt y khoa, đa số các cơn nấc ở trẻ nhỏ hoàn toàn vô hại và sẽ tự hết trong thời gian ngắn.
Vì sao trẻ sơ sinh dễ bị nấc cụt?
Cơ hoành chưa hoàn thiện: cơ hoành là cơ quan chính trong quá trình hô hấp. Ở trẻ sơ sinh, cơ này còn nhạy và dễ co thắt. Khi kích thích nhẹ (bú nhanh, nuốt khí, thay đổi nhiệt độ), bé rất dễ bị nấc.
Bé bú quá nhanh hoặc quá nhanh: khi dạ dày căng lên, nó đẩy lên cơ hoành gây phản xạ nấc. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất ở giai đoạn 1–2 tháng tuổi.
Nuốt phải không khí trong lúc bú: đặc biệt thường gặp ở trẻ bú bình không đúng loại núm ti hoặc bé ngậm bắt vú chưa chuẩn → không khí đi vào dạ dày → gây nấc.
Thay đổi nhiệt độ đột ngột: cơ thể trẻ sơ sinh phản ứng khá nhạy cảm, chỉ cần lạnh một chút cũng có thể kích thích cơ hoành.
Khi nào nấc cụt là bình thường?
Cha mẹ có thể hoàn toàn yên tâm khi bé: nấc trong vài phút rồi tự hết. Vẫn bú, ngủ và sinh hoạt bình thường. Không có dấu hiệu khó thở, tím tái hoặc quấy khóc kéo dài. Đây được xem là phản xạ sinh lý, thường gặp trong 3 tháng đầu đời và sẽ giảm dần theo thời gian.
Cách xử lý đúng khi trẻ bị nấc cụt
Bế bé thẳng lên và hỗ trợ ợ hơi: điều này giúp giải phóng khí thừa và giảm áp lực lên cơ hoành.
Giảm tốc độ bú: bé bú bình nên chọn núm ti có dòng chảy chậm. Bé bú mẹ nên điều chỉnh khớp ngậm để bé không nuốt khí.
Cho bé ngậm ti mẹ (nếu bé muốn): động tác bú nhẹ giúp điều hòa nhịp thở và thường làm cơn nấc biến mất.
Giữ ấm cơ thể bé: đặc biệt là vùng bụng – ngực để tránh kích thích cơ hoành.
Những điều cha mẹ tuyệt đối không nên làm
- Không cho bé uống nước khi dưới 6 tháng tuổi.
- Không lắc, úp bé hoặc bế sai tư thế.
- Không áp dụng mẹo dân gian nguy hiểm (xoa ớt, bôi dầu nóng quá mức lên bụng hoặc miệng bé).
- Không cố “dọa bé” để hết nấc, rất phản khoa học.
Khi nào cần đưa trẻ đi khám bác sĩ?
Dù hiếm gặp, trẻ cần được kiểm tra nếu có một trong các dấu hiệu sau: nấc cụt kéo dài trên 1 giờ. Bé nấc kèm nôn nhiều, bỏ bú, ngủ li bì. Tím môi, tím tay chân hoặc thở bất thường.
