Phong tục tập quán của người dân Việt Nam sẽ cúng rằm tháng 7 như một ngày lễ lớn. Bởi đây cũng là ngày vu lan báo hiếu, xóa tội vong nhân. Ngày mà con cái nhớ đến ơn sinh thành dưỡng dục của bố mẹ và cũng là ngày cúng cho các vong hồn không nơi nương tựa.
Những ngày này con cái ở xa thường về quay quần bên bố mẹ, làm cơm thắp hương. Khác với những ngày lễ khác trong năm, nhiều gia đình tổ chức cúng rất long trọng. Mâm cúng thường linh đình, không chỉ thắp hương lên tổ tiên mà còn để bố thí, chia sẻ cho những vong linh lang thang, không nơi hương khói.
Theo lịch vạn niên, rằm tháng 7 năm 2025 sẽ rơi vào thứ Bảy, ngày 6/9 Dương lịch. Sau kỳ nghỉ lễ Quốc khánh, nên nhiều gia đình cũng sẽ chọn ngày giờ đẹp để thắp hương trước kỳ nghỉ để con cái làm ăn xa kịp trở về các thành phố lớn. Vì theo quan niệm của dân gian xưa, thời gian đẹp nhất để cúng sẽ từ ngày 2/7 âm đến trước 12h trưa ngày 15/7, vì sau thời gian đó quỷ môn quan sẽ đóng lại và các vong linh sẽ không nhận được đồ cúng. Vì thế nhiều gia đình chọn cúng trước ngày 15/7 vào một dịp gia đình đông đủ nhất.
Tuy nhiên, nhiều gia đình cũng có quan niệm riêng và thường cúng vào đúng ngày 15/7, vì họ cho rằng đây là thời khắc linh thiêng, mang trọn ý nghĩa ngày rằm để thành kính. Theo sách “Tìm hiểu văn hóa Phương Đông 365 ngày” của tác giả Thiên Nhân (NXB Thanh Hóa), một số ngày Hoàng đạo phù hợp để cúng rằm tháng 7 năm nay, gồm:
Ngày 7/7 Âm lịch tức thứ Sáu 29/8 Dương lịch
Ngày 8/7 Âm lịch tức thứ Bảy 30/8 Dương lịch
Ngày 12/7 Âm lịch, tức thứ Tư 3/9 Dương lịch
Ngày 14/7 Âm lịch tức thứ Bảy 5/9 Dương lịch
Những ngày này được coi là ngày đẹp, thích hợp để lựa chọn cúng rằm tháng 7. Tuy nhiên các gia chủ cũng nên lưu ý các hoa quả, thực phẩm dâng cúng phải tươi mới, bàn thờ được lau dọn sạch sẽ, mâm cúng không cần mâm cao cỗ đầy nhưng hãy thành tâm. Song tuyệt đối không nên cúng những loại quả có mùi nồng như mít, sầu riêng,… Những loại quả được nhiều người khuyên chọn như: Chuối, cam, xoài, … giống với mâm ngũ quả thường được bày ngày tết, vừa hợp phong thủy, đẹp mắt.
Giờ đẹp nhất: Giờ Tỵ (9h – 11h), Giờ tốt khác: Giờ Thìn (7h – 9h).
Nếu cúng chúng sinh – cô hồn thường sẽ cũng vào giờ Dậu (17h – 19h). Theo dân gian, các vong hồn vốn sợ ánh sáng, chỉ vào lúc trời tối họ mới dám về nhận lễ vật. Mâm lễ cúng cũng không cần cầu kỳ, gạo, muối, bỏng, hương, bánh kẹo,… để bố thí cho cô hồn. Cúng thường sẽ ngoài sân hoặc trước cửa nhà. Sau khi cúng thì sẽ rải gạo, tiền, muối trước cửa nhà. Theo quan niệm dân gian phải cúng trước 12h trưa 15/7 âm lịch.
Dù chọn ngày cúng hay không chọn ngày, thì mỗi người chúng ta đều hướng về tổ tiên lòng biết ơn. Thành tâm để dâng cúng, cũng như là dịp để các thành viên trong gia đình quây quần.
