Hôm nay tôi đi học thêm về muộn. Một ngày đi học với tôi thực sự quá dài và mệt mỏi. Tôi lên xe, phóng về nhà, trong đầu chỉ suy nghĩ đến việc ngả lưng xuống giường đánh một giấc, miên man nghĩ không biết bao giờ mình mới lớn, mới không phải đi học nữa.
Đến ngã tư đèn đỏ, tôi dừng xe đứng chờ đèn đỏ. Bình thường tôi cũng không để ý đến xung quanh lắm. Cho đến khi có một em bé bán hàng rong chạy ra từ ven đường, em xòe chiếc giỏ đựng đầy mấy đồ nho nhỏ như tăm bông, kẹp tóc, kẹo cao su,…. ra trước mặt tôi:
– Mua giúp em đi chị.
Nói rồi cu cậu cười toét miệng.
Tôi không quá để ý đến em, vì lúc đó tôi chỉ muốn về nhà ngay lập tức. Tôi không muốn mua gì cả nên tôi đã từ chối:
– Chị không mua đâu bé ạ. Em bán cho người khác nhé!
Nói xong thì tôi cũng thấy hơi ái ngại. Vì lúc đó, xung quanh chả còn ai khác đứng đợi đèn đỏ.
Em bé vẫn đứng đấy, với chiếc giỏ đựng đồ, nụ cười vẫn nở trên môi:
– Mua giúp em một gói kẹo đi mà chị.
Tôi ái ngại nhìn vào mắt em. Ánh mắt em khác hẳn ánh mắt tội nghiệp của những em bé bán hàng rong tôi từng gặp. Ánh mắt ấy sáng rực, trong trẻo, nhiệt thành. Tôi quyết định mua giúp em một cái kẹp tóc với giá 10 nghìn đồng. Để cảm ơn, cậu bé dúi vào tay tôi thêm 1 cái kẹo, rồi cười toét miệng:
– Cho chị này! Rồi em vụt biến mất sang bên kia đường để bán cho những người vừa dừng lại, để lại tôi đứng đó với sự ngỡ ngàng. Thế mà, tôi lại vừa được một em bé bán hàng rong cho kẹo.
Tôi không biết là mình đã cười trong bao lâu vì niềm vui nho nhỏ ấy. Nhưng khi niềm vui lắng xuống, tôi chợt nhận ra, tôi đã bốc đồng ra sao khi cảm thấy chán nản việc học hành.
Về nhà, cầm chiếc kẹo trong tay, tôi nghĩ: “Các em phải đi làm đêm hôm thế này nhưng lại có năng lượng, sức sống hoạt bát hơn cả tôi”
“Lẽ ra giờ này các em đang được ở nhà và được nằm trong chiếc chăn ấm áp, ngủ một giấc để sáng mai dậy đến trường!”
Và tôi cũng tự nhìn lại bản thân mình, người luôn luôn được bao bọc bởi gia đình, có một cuộc sống đầy đủ, vậy sao còn mỗi việc học mà suốt ngày than thở và lười biếng?
Đâu đó trong vô thức, tôi vẫn luôn mong chờ được gặp lại em bé kia, dù điều đó có nghĩa là em ấy đang phải lao động – điều mà tôi không muốn.
Sau này, tôi còn gặp được rất nhiều em nhỏ bán đồ khác. Trên tay các em cũng vẫn là giỏ hàng, đi lang thang khắp nơi mời người qua đường mua đồ, kiếm từng đồng một. Và đã có lần tôi cố gắng để được nói chuyện được nhiều hơn với một bé gái như vậy ở quán ăn trên phố cổ. Tôi hỏi em:
– Em đi bán được lâu chưa? – Em đi bán được 3 năm rồi.
Tôi hơi bất ngờ. Nhìn em ấy chắc mới tầm 8 tuổi, có nghĩa là em đi làm việc từ lúc mới 5 tuổi. Tôi khẽ thở dài trong lòng…
– Thế bình thường đi bán mỗi tối có được nhiều tiền không? Xong về em đưa tiền cho ai?
– Mỗi tối em bán chắc được 300-400 nghìn. Bán về thì em đưa cho mẹ giữ để mua đồ ăn ạ.
Sau một hồi hỏi han thì tôi biết được là em ấy có được đi học. Nhưng tối tối lại đi bán đồ và em ấy chưa bao giờ than thở nổi một câu. Em còn bảo, ngày nào em cũng đi bán nếu không thì gia đình sẽ không có tiền mua đồ ăn. Tôi tự hỏi, thời gian đâu để các em ôn bài vở, thời gian đâu cho các em nghỉ ngơi và được tận hưởng cuộc sống như một đứa trẻ bình thường?
Tôi không phải trải qua cái cảm giác “bị ép buộc phải lớn” như thế. Cảm giác đau lòng cũng lớn dần hơn, tôi thương các em, phải lao vào cuộc sống cơm áo gạo tiền từ quá sớm.
Có lẽ, đâu đó vẫn còn nhiều em nhỏ khác, cũng phải bươn chải vì mưu sinh như thế này. Dù là cuộc sống có khốn khó, nhưng việc để trẻ nhỏ phải lao động vất vả, cũng không phải là một việc được pháp luật cho phép. Độ tuổi tối thiểu là tiêu chuẩn cơ bản của pháp luật lao động, đã được quy định tại Công ước số 138 về độ tuổi lao động tối thiểu của ILO với mức tuổi sàn là không dưới 15 hoặc không được dưới độ tuổi kết thúc chương trình giáo dục bắt buộc (khoản 3 Điều 2).
Tôi thầm nghĩ rằng:“Không biết đến bao giờ, xã hội mới trở thành một nơi mà trẻ em có thể yên tâm để lớn!”
