Có một sự thật hơi… trái tai nhưng rất đúng: càng mẹ làm nhiều, con càng chậm lớn. Không phải vì mẹ không yêu con, mà vì yêu quá nên vô tình làm thay cả phần trưởng thành của con.
Làm mẹ, ai cũng quen tay: con chưa kịp làm → mẹ làm luôn cho nhanh. Con lúng túng → mẹ nhảy vào giải quyết. Con sai → mẹ sửa ngay, sợ con thiệt
Nhưng con lớn lên không phải nhờ được làm hộ, mà nhờ được thử – được sai – được tự chịu trách nhiệm trong vùng an toàn. Vậy “lười” thế nào để con lớn thật sự?
1. Lười làm thay – để con học cách tự làm
Mẹ thử để ý xem:
Con tự mặc áo hơi lâu → mẹ sốt ruột
Con dọn đồ chưa gọn → mẹ làm lại
Con buộc dây giày mãi không xong → mẹ cúi xuống giúp
Những việc rất nhỏ ấy, chính là bài học về năng lực cá nhân. Khi mẹ “lười” làm thay, con học được: con có thể tự làm, con không cần phụ thuộc, con tự tin vào khả năng của mình.
Gợi ý cho mẹ: thay vì làm hộ, hãy nói: “Con làm đi, mẹ chờ được.” “Chưa đẹp cũng không sao, miễn là con tự làm.”
2. Lười giải quyết hộ – để con học cách suy nghĩ
Nhiều bố mẹ quen “xử lý nhanh”: bạn lấy đồ của con → mẹ ra nói chuyện. Con cãi nhau → mẹ phân xử đúng sai
Con gặp rắc rối → mẹ tìm cách gỡ.
Nhưng mỗi lần mẹ đứng ra, con mất đi một cơ hội tư duy – thương lượng – chịu trách nhiệm.
Khi mẹ “lười” can thiệp quá sớm, con học được: cách nói lên nhu cầu của mình. Cách giải quyết mâu thuẫn. Cách chịu hậu quả của lựa chọn
Mẹ có thể hỏi: “Theo con, chuyện này có thể giải quyết thế nào?”. “Nếu là con, con muốn thử cách nào trước?”
3. Lười kiểm soát – để con học tự giác
Có những mẹ rất chăm: nhắc học bài liên tục. Kiểm tra từng việc nhỏ. Sắp xếp lịch sinh hoạt cho con từ A–Z
Kết quả là: con làm vì bị nhắc, không phải vì tự muốn. Con giỏi nghe lời nhưng kém chủ động. Không có mẹ bên cạnh là… đứng hình.
Khi mẹ “lười” kiểm soát, con bắt đầu:tự nhớ việc cần làm. Tự chịu trách nhiệm nếu quên. Tự điều chỉnh hành vi.
Mẹ hãy chuyển từ “nhắc” sang “trao quyền”: “Đây là việc của con, mẹ tin con sắp xếp được.” “Con quên thì con sẽ học được cách nhớ.”
4. Lười hoàn hảo – để con dám sai và dám lớn
Không ít bố mẹ muốn: con làm phải đúng, con nói phải hay, con cư xử phải “đẹp”. Nhưng trưởng thành không đi kèm hoàn hảo, mà đi cùng trải nghiệm và va vấp.
Khi mẹ chấp nhận “chưa hoàn hảo”, con học được: sai không có nghĩa là kém, sai là một phần của học hỏi, con được quyền thử lại
Mẹ tập “lười” – qua những tình huống rất quen trong gia đình Việt
1. Buổi sáng đi học: “Nhanh lên không muộn giờ!”
Tình huống quen thuộc: 7h kém 10, con vẫn loay hoay mang tất chưa xong, cặp sách còn mở tung, ăn sáng thì chậm. Và thế là mẹ sốt ruột vừa mặc đồ giúp, vừa nhét sách vào cặp, vừa càu nhàu: “Lúc nào cũng chậm thế hả con!”
Phiên bản “mẹ tập lười”. Mẹ chuẩn bị từ tối, nhắc con tự soạn cặp, đặt giờ báo thức sớm hơn. Sáng đến không làm thay, không giục liên hồi. Nếu con đi muộn một lần an toàn, con sẽ nhớ rất lâu.
Con học được: quản lý thời gian, chuẩn bị từ trước học cách chịu trách nhiệm với việc của mình
2. Giờ ăn cơm: “Để mẹ xúc cho nhanh”
Tình huống quen thuộc: con ăn chậm, rơi vãi, ngồi không yên. Mẹ lo con đói, con ăn không đủ. Thế là mẹ xúc, con há miệng, ăn trong vô thức.
Phiên bản “mẹ tập lười”
Mẹ cho con tự ăn, dù rơi vãi, ăn chậm thì… ăn chậm, hết giờ là cất bát, không ép
Con học được: cảm nhận đói – no, tập trung vào bữa ăn, tự phục vụ bản thân
Điều mẹ “lười” hôm nay, là kỹ năng sống con dùng cả đời.
3. Bài tập về nhà: “Đưa đây mẹ chỉ cho”
Tình huống quen thuộc: con ngồi học làm sai, không hiểu, kêu khó
Phiên bản “mẹ tập lười”: mẹ không cho đáp án ngay. Hãy đưa cho con những câu hỏi. “Con đã thử cách nào rồi?” “Con nghĩ đề bài muốn hỏi gì?”
Nếu con làm sai, cứ để sai, miễn là con tự nghĩ. Sau đó hãy hướng dẫn. Chỉ giúp khi con thực sự cần
Con học được: tư duy độc lập, không sợ sai, biết tìm cách giải quyết
4. Cãi nhau với anh/chị/em: “Ai đúng ai sai?”
Tình huống quen thuộc: hai đứa khóc, mẹ được gọi ra làm trọng tài, mẹ phân xử nhanh cho yên nhà.
Phiên bản “mẹ tập lười”: mẹ không đứng về phe nào ngay: lắng nghe cả hai.
Hỏi: “Con muốn chuyện này kết thúc thế nào?”. “Con có đề xuất gì không?”
Con học được: bày tỏ cảm xúc, thương lượng, tôn trọng người khác
5. Làm việc nhà: “Thôi để mẹ làm cho nhanh”
Tình huống quen thuộc: con quét nhà chưa sạch, gấp đồ méo mó, lau bàn còn sót, mẹ thấy ngứa tay, làm lại hết.
Phiên bản “mẹ tập lười”: mẹ chấp nhận “chưa hoàn hảo”, khen nỗ lực, không chỉ kết quả, cho con làm lại lần sau
Con học được: trách nhiệm, sự kiên trì, tinh thần đóng góp cho gia đình
“Mẹ tập lười” không phải là buông bỏ. Đó là lùi lại đúng lúc, để con: tự làm, tự nghĩ, tự chịu, tự lớn. Làm mẹ không phải là người làm giỏi nhất cho con,
mà là người đủ bình tĩnh để tin con có thể làm được.
Bùi Hiền
